• Anasayfa
  • Favorilere Ekle
  • Site Haritası
  • https://www.facebook.com/pages/Memleket/128087563946334?fref=ts
  • https://twitter.com/cemal_oral

Hava Durumu
Anlık
Yarın
29° 35° 23°
Cemal Oral
canakkalememleket@gmail.com
EŞEKLİ KÜTÜPHANECİ VE O…
10/10/2016

Ürgüp'te bir eşek heykeli olduğunu biliyor muydunuz? Eşeğin heykeli mi olurmuş dediğinizi duyuyorum. Eğer o eşek yıllarca köylere kitap taşımışsa neden olmasın? Tabi ki asıl konu kütüphaneci Mustafa Güzelgöz'ün hikayesidir.

Yıl 1943. Genç Mustafa’nın tayini kütüphaneci olarak Ürgüp Tahsin Ağa Kütüphanesi’ne çıkar.

 Devlet memurluğu o dönemde süper bir şey, çünkü özel sektör yok. Bizimki kütüphanede heyecanla okurları bekler; bir gün olur, beş gün olur, gelen giden yok. Etraftakilerle konuşur, herkese anlatır: “Bakın kütüphane bomboş duruyor, gelin kitap okuyun.” Gelen giden olmaz. Amirlerine durumu bildirir.

– Kardeşim otur oturduğun yerde, maaşını düzenli alıyon mu, almıyon mu?

 – Alıyorum.

 – Eee, o zaman ne karıştırıyon ortalığı, gelen giden olsa maaşın mı artacak? Başına daha fazla bela alacan, o kütüphaneye yıllardır kimse gelmez zaten.

23 yaşındaki genç memur “Ne yapayım, ne yapayım?” diye düşünür durur. Sonunda aklına bir fikir gelir, eşine söyler. Eşi önce “Deli misin bey?” der, ama kocasının bir şeyler üretme, işe yarama çabasını yakından görünce fikri kabullenir.

O dönem devletteki amirlerinin çıkardığı tüm engellerin tek tek, binbir güçlükle üstesinden gelir. Çünkü o zaman da şimdiki gibi, “Aman bir şey yapmayalım da başımıza bir iş gelmesin, çalışsan da aynı maaş, çalışmasan da“ zihniyeti aynen vardır.

O bıyıklı, kravatlı, asık yüzlü, sigara kokan, arkalarındaki Atatürk resminden utanmayan, ama ülkesine gram faydası olmayan bürokratları zorlukla ikna eder ve bir eşek alır. İki tane de sandık yaptırır. İki sandığa, kalınlığına göre 180-200 kitap sığar. Sandıkların üstüne “Kitap İade Sandığı” yazar.

 Kitapları eşeğe yükler ve köy köy gezmeye başlar.

Kütüphaneye de bir yazı asar: “Sadece Pazartesi ve Cuma günleri açıyoruz.” Köydeki çocuklar şaşırır. Eşeğe bir sürü kitap yüklemiş bir amca, o gariban çocukların küçücük ellerine kitapları verir. Düşünün, Noel Baba gibi. Noel Baba yalan, Mustafa Amca ise gerçek. Geyikler yerine eşeği var. Eşek de daha gerçek, Mustafa Amca da.

“Çocuklar bunları okuyun, aranızda da değişin. On beş gün sonra aynı gün gelip alacağım. Aman yıpratmayın, diğer köylerdeki arkadaşlarınız da okuyacak” der. Mustafa artık Ürgüp’teki kütüphanede bir iki gün durmakta, diğer günler eşeği Yüksel’le köy köy gezmektedir. Köylerdeki çocuklar Eşekli Kütüphaneciyi her seferinde alkışlarla karşılarlar. Kalpleri küt küt atar heyecandan, sevinç içinde yeni kitapları beklerler. Mustafa Amca‘nın ünü etrafa yayılır. Diğer devlet memurları makam odalarında sıcak sıcak oturup iş yapmazken, Mustafa’nın eşeği Yüksel yediği otu hepsinden fazla hak etmektedir. Kitaplar daha sonra 5 eşek ve 2 katırla taşınmaya başlamıştır.

 

Zamanla insanlar kütüphaneye de gelmeye başlar. Mustafa bakar ki kütüphaneye kadınlar hiç gelmiyor. Zenith ve Singer’e mektup yazar: “Bana dikiş makinesi yollayın, firmanızın adını kütüphanenin girişine kocaman yazayım“ der. Zenith dokuz tane, Singer bir tane dikiş makinesi yollar (ilk sponsorluk faaliyeti). Salı günlerini kadınlar günü yapar. Kumaşı alan kadın kütüphaneye koşar. On makine yetmediği için sıra oluşur. Sırada bekleyen kadınların eline birer kitap verir, beklerken okusunlar diye. Okuma-yazma oranının düşüklüğünü görünce halkevlerine okuma yazma kursları vermeye gider. Halıcılık kursları başlatır, bölgede halıcılığı canlandırır.

Mustafa Güzelgöz köylüler arasında efsane olur, yıllar geçtikçe köylerdeki çocuklarda okuma aşkı yerleşir.

 Güzelgöz, köylere kitap taşımak kadar yöresinde başka girişimlere de öncülük etmiştir. Yaptığı bu çalışmalarla, yöredeki sosyal ve kültürel hayatı zenginleştirmiştir.

Güzelgöz, kütüphaneleri tam anlamıyla bir eğitim merkezi haline dönüştürmek için bunların yanına bir de spor teşkilatı kurmuştur. Bir çok kütüphanenin yanda voleybol sahaları kurulmuş gençlerin futbola olduğu kadar diğer spor etkinliklerine de dikkatleri çekilmeye çalışılarak bedensel olarak güçlenmeleri amaçlanmıştır.

Karain, Mustafapaşa ve Çökek köylerinde, köy duvar gazetesi için panolar konmuştur. Bu panolara köyle ilgili haberler yazılmakta, Türk büyüklerinin resimleri asılmaktadır. Özelikle bu resimleri gören köylüler altındaki yazıları da merak ederek okumaktadır.

Güzelgöz, Ürgüp ilçesinde ilk folklor oyunlarını başlatır. İlk bando çalışmalarını hayata geçirir.

Modern iletişim araçları ile Ürgüp halkını tanıştırmak amacıyla köy köy gezerek 16 mm'lik sinema makinesiyle gösterimler yapar. Konusu, kültür-sanat, tarım, hayvancılık ve gündelik yaşamı kolaylaştırıcı bilgileri içeren belgesel filmleri köylerin uygun alanlarında göstererek köylüyü bilgilendirmeye çalışır.

Ayrıca fotoğraf makineleri ve baskıda kullanılan sarf malzemelerini sağlar. Saydam gösterimi için bir makine bir de jeneratör edinir. Böylece elektrik imkânı olmayan köylere bu hizmeti götürme imkânını da sağlamış olur.

Güzelgöz, sosyal ve kültürel etkinliklere öncülük etmenin yansıra yörenin ekonomik olarak kalkınması için de çalışmalarda bulunur. Çökek köylüsünün ürettiği üzümü yok pahasına satmaktadır. Güzelgöz köylünün elindeki ürünü değerlendirebilmesi için köylüyü kooperatifçilik çalışmalarına yöneltir.

 Bu arada valilik Mustafa Güzelgöz hakkında dava açar, “kendi görev tanımı dışında davranıyor” diye. 50 yaşına gelen Mustafa Amca baskıyla emekli edilir. 2005 yılında Mustafa Amca vefat eder.         Tüm Kapadokya çok üzülür, aralarında toplanırlar. Ürgüp’e Eşekli Kütüphaneci Mustafa Güzelgöz ve eşeğinin heykelini dikerler.

 Girişimcilik ne biliyor musun?

 Bulunduğun yere yenilik katmalısın.

 Mutlaka adım atmalısın. Bu sadece evinin önünü temizlemek demek değildir.

 Yaptığın iş olduğu yerde sayıyorsa, sende bir eksiklik vardır arkadaş.

 İnsan var, dokunduğu yere değer katar; insan var, dokunduğu yere değer kaybettirir.

 Bakın Nevşehir’den ve bu ülkeden nice müdür, amir, vali, bürokrat, milletvekili, politikacı geçti; binlercesinin adını kimse hatırlamaz ama Mustafa Güzelgöz ve eşeğinin heykeli var...

1963 yılında ise ABD Barış Gönüllülerince ödüle layık görülür. Kütüphaneye de 1960 model bir jeep hediye edilir.

Hakkında Fakir Baykurt ve Tayfun Talipoğlu'nun kitap yazdığı Mustafa Amca'nın tüm gençlere tanıtılması dileğimle... ?

Kaynaklar : - Fakir Baykurt,  Eşekli Kütüphaneci, Literatür Yayıncılık. - Ahmet Şerif İzgören, Süpermen Türk Olsaydı Pelerinini Annesi Bağlardı, Elma Yayıncılık. - Aydın İleri ve Tayfun Talipoğlu, Eşekle Gelen Aydınlık, Anfora Yayıncılık

 

Yaşanmış olay bu şekilde…

Günümüzde yaşanan ise şu;

AKP Grup Başkanvekili Bülent Turan, twitter adresinden iki fotoğraf yayınlar.  Fotoğrafın birinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Başbakan Binali Yıldırım’ın hizmete açılan Avrasya Tüneli’nden geçişi yer alır. Bülent Turan, diğer fotoğrafta ise CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu’nun açacağını iddia ettiği bir heykelin fotoğrafına yer verir. Turan, “Avrasya Tüneli’nden sonra, Kılıçdaroğlu Kartal Belediyesi’nin yaptırdığı eşek heykelini açacak” diye yazar.

CHP İstanbul Milletvekili Barış Yarkadaş ise AKP’li Turan’a yanıt verir. Yarkadaş, Twitter adresinde şunları yazar;

“ “Gelişmeyi sadece yol yapmaktan ibaret saydığınız için Eşekli Kütüphaneci’nin mücadelesini anlayamazsınız… Fakir Baykurt’un Eşekli Kütüphaneci romanını okursanız, Mustafa Güzelgöz’ün aydınlanma mücadelesini öğrenir, komik duruma düşmekten kurtulursunuz. Kitabı okursanız Eşek ile Eşekli Kütüphaneci’nin arasındaki farkı da öğrenirsiniz… O kitaptan sonra bir de içinde eşek geçen deyimlere bakın… Örneğin Ziya Paşa, eşeğe ilişkin bir deyiminde şöyle demiştir: ‘Eğitim cehaleti alır, eşeklik baki kalır…’ Ziya Paşa olaylar ve olgular arasındaki farkı anlayamayanlar için söylemiş olabilir bu sözü… Eşekli Kütüphaneci Mustafa Güzelgöz’ün kütüphanesine uğrarsanız, sadece Hukuk Fakültesi’ndeki kitapların dışında da bir anlam dünyasının olduğunu görme şansına kavuşursunuz. Eşek deyip geçmeyin, bakın size de faydası oldu. Bir çok şey öğrendiniz…”

 

Ne demeli?

Ziya Paşa varken bize söz düşer mi hiç…

‘Eğitim cehaleti alır, eşeklik baki kalır…’

Saygılarımla



1107 kez okundu. Yazarlar

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yapmak için tıklayın

Yazarın diğer yazıları

23 HAZİRAN’DAN SONRASI - 16/06/2019
31 Mart Yerel Seçimlerinin ardından ekonomistler, odalar, borsalar seçimin tamamlandığı bundan sonra ekonomiyi ön planda ele almanın zamanı olduğu çağrısında bulundular
AÇIKLAYABİLİR MİSİNİZ? - 16/05/2019
Duymamış gibi yaparsan ‘sağır sultan’ derler kızarsın. ‘Yazmak kamuoyunu bilgilendirmek lazım, görevim bu’ dersin; ‘Sen mi kurtarcan memleketi’ derler, daha da ileriye gidersen bi güzel eskitirler. Sorarsın, cevap vermezler... Onlar hep mutluluğun
KATİL AYAĞA KALK! - 20/04/2019
Konu, Çanakkale yerel basınına tüm görüşlerle birlikte yansıdı.
MEMLEKET SEVDANIZ YERİN DİBİNE BATSIN - 29/03/2019
İlayda Sevinç'in cansız bedeni, yapılan incelemenin ardından Ezine Devlet Hastanesi'nin morguna kaldırıldı…
NEDEN O HABERİ YAPMIŞIM? - 24/03/2019
Eleştirinin genel tanımını okuduktan sonra bu sözlerine pişman olacağını bildiğim AKP’li hanımefendiye yazarak, hakaret etmeden sesleniyorum.
YÜREKSİZ OLMA - 28/01/2019
Susanna Tamaro'nun bu en ünlü kitabı, yayımlandığı günden bu yana yeni okurlarla buluşmayı sürdürüyor.
BİNDİK BİR ALAMETE… - 16/01/2019
Yaşanan işsizlik krizinin önümüzdeki süreçte sadece ekonomik sonuçlarıyla değil siyasi gerilimleri de gündeme getirecektir.
YAKINLIK MESELESİ VE BÜLENT TURAN - 06/12/2018
AK Parti Grup Başkanvekili ve Çanakkale Milletvekili Bülent Turan Çanakkale Belediye Başkan adayının da Kılıçdaroğluna yakınlığı nedeniyle Ülgür Gökhan olacağını söylemiş.
SENİ DE ÖYLE ANSINLAR! - 11/11/2018
‘Halka yalan söylemek suçtur’ ilkesini her koşulda yerine getireceğime söz vermiş biri olarak amiyane tabirle ‘o topa girme, bu topu ıskala’ konularını da sıcak bakmam.
 Devamı